म्हणून ‘आ रोपीचा’ चेहरा झाकला जातो, ‘हे’ आहे त्यामागील कारण…

सामाजिक व्यवस्था सुरळीतपणे चालण्यासाठी कायदा व न्याय व्यवस्थेचे मोठे योगदान आहे. समाजव्यवस्थेमध्ये गुन्हेगारी प्रवृत्ती रोखण्यासाठी व घडलेल्या गु-न्ह्याला शासन करून पुन्हा अशी चूक होऊ न देण्यासाठी वचक बसावा या हेतूने कायद्याने प्रत्येक गु-न्हयासाठी विशिष्ट अशा शि-क्षेची तरतुदही केलेली आहे.

निरनिराळ्या प्रकारच्या अ-परा-धांना आधी को-र्टासमोर सुनावणी केली जाते व न्यायालया मधील आ-रोप-प्रत्यारोपानंतर अ-परा-ध्याला दो-षी किंवा नि-र्दोष ठरवले जाते. या सर्व प्रक्रियेदरम्यान कायद्याने ठरवून दिलेल्या नियमांची अं-मलबजावणी ही अपराध्याला शि-क्षा घडवून आणण्यासाठी अत्यंत आवश्यक असते.

एखाद्या सं-शयिताला त्याने केलेल्या गु-न्ह्यासाठी अ-टक केल्यानंतर तो गुन्हा सिद्ध होईपर्यंत किंवा निकाल लागेपर्यंत कोणत्याही नियमाची पायमल्ली झाली तर तो कायदेशीर रित्या गु-न्हाच मानला जातो. आज आपण अशाच एका अत्यंत महत्त्वाच्या का-यदेशीर नियमाब-द्दलमाहिती घेणार आहोत.

एखादा अ-पराध घडल्यानंतर त्या अ-पराधा मागे असलेली सं-शयित व्यक्ती पो-लिसांनी अ-टक केल्यानंतर त्या व्यक्तीला न्या-यालयांमध्ये किंवा तु-रूंगामध्ये नेताना त्या व्यक्तीचा चेहरा कपड्याने किंवा हाताने झाकलेला असतो असे आपल्याला दिसते. सं-शयित व्यक्तीचा चेहरा झा-कण्यायामागे नक्की कारण काय आहे याबद्दल आज आपण जाणून घेणार आहोत.

एखादा गु-न्हा घडल्यानंतर संशयित अ-पराधी व्यक्तीला सार्वजनिक रित्या नेताना त्या व्यक्तीचा चे-हरा दाखवला जाणे हे का-यदेशीर नियमांमध्ये बसणारे नाही.पहिल्यांदाच गु-न्हा घडलेल्या व्यक्तीला पो-लिसांकडून चेहरा झा-कण्यासाठी सूचना केल्या जातात.

सं-शयित अ-पराधी व्यक्तीवर गु-न्हा दाखल झाल्यावर त्याच्या वि-रोधात सा-क्ष देणारी एखादी व्यक्ती उपलब्ध असेल तर अशा परिस्थितीमध्ये सं-शयित अ-पराधी व्यक्तीचा कोणत्याही प्रसारमाध्यमांमध्ये दाखवला जाणे चु-कीचे ठरते कारण प्रसारमाध्यमांमध्ये सं-शयिताचा चेहरा प्रदर्शित झाल्यावर त्याची ओळख सगळ्यांना झालेली असते व अशा प्रकारांमध्ये सा-क्षीदाराला त्याची साक्ष बदलण्यासाठी द-बाव आणला जाऊ शकतो त्यामुळे अशा प्रकरणांमध्ये साक्षीदारांची साक्ष ग्रा-ह्य मानली जात नाही.

न्यायालयाकडून निकाल दिला जात असताना आ-रोपीची ओळखही या निकालावर प्रभाव टाकू शकते म्हणून आ-रोपीचा चे-हरा हा निकाल लागेपर्यंत झाकला जातो. इंडियन एव्हिडेंस अँ-क्टमध्ये सुद्धा यासंदर्भात वर्णन केलेले आहे मात्र यासाठी कोणत्याही विशिष्ट अशा तरतुदी नाहीत.

सं-शयित आ-रोपींना न्यायालयामध्ये नेताना किंवा तु-रूंगात निर्माण नेत असताना सध्याच्या ट्रेंड नुसार उपस्थितांकडून त्यांचे व्हिडिओ किंवा फोटो काढून ते सोशल मी-डियावर व्हा-यरल केले जाऊ शकतात व याचा प्रभाव संभाव्य निकालावर पडू शकतो म्हणून आ-रोपींना निकाल घोषित करण्या अगोदर चेहरा झाकण्याचा सल्ला दिला जातो.

कोणत्याही गुन्हयामध्ये न्या-यालयाकडून नि-काल लागल्यानंतर व आ-रोपीला शि-क्षा झाल्यावर किंवा तो गुन्हा सिद्ध झाल्यानंतर आ-रोपीची ओळख सार्वजनिकरीत्या करून देण्यास कोणतेही नि-र्बंध नाहीत व अशा परिस्थितीमध्ये आ-रोपीचा चे-हरा झाकला जात नाही. स-राईत गु-न्हेगारांनी गु-न्हा केल्यानंतर त्यांना न्या-यालयात नेतांना किंवा तु-रुंगात आणले जात असताना त्यांचा चे-हरा झा-कला जात नाही.

Admin

Related Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *